انواع محافظ بینی ورزشی چیست؟ | راهنمای جامع انتخاب محافظ بینی برای ورزشکاران

همانطور که میدانید بینی یکی از حساس‌ترین و آسیب‌پذیرترین اجزای صورت انسان است. قرار گرفتن این عضو در مرکز صورت و ساختار استخوانی و غضروفی آن باعث شده در بسیاری از ورزش‌ها، به‌ویژه ورزش‌های برخوردی، احتمال آسیب دیدن این عضو زیاد باشد.

شکستگی بینی، ترک استخوان، آسیب به تیغه میانی، خون‌ریزی‌های مکرر و حتی اختلالات تنفسی از آسیب‌هایی هستند که در صورت نداشتن محافظ مناسب، می‌توانند ورزشکار را برای مدت زمان طولانی از تمرین و مسابقه دور کنند. در این شرایط استفاده از محافظ بینی ورزشی نه فقط یک وسیله جانبی بلکه یک وسیله بسیار ضروری جهت حفظ سلامت ورزشکار به حساب می آید.

استفاده صحیح از محافظ بینی می‌تواند به خوبی شدت ضربه را کم کند، از تماس مستقیم ضربه با استخوان بینی جلوگیری نماید، روند بازگشت به تمرین پس از آسیب را کوتاه‌تر نماید و از تشدید آسیب‌های قبلی جلوگیری کند. شناخت انواع محافظ بینی ورزشی و آشنایی با کاربرد هر نوع و ویژگی‌های استاندارد آن، شرط اصلی یک انتخاب آگاهانه و ایمن می باشد، هدفی که در واقع  این مقاله به‌طور کامل دنبال می‌نماید.

 محافظ بینی ورزشی چیست و چه کاربردی دارد؟

محافظ بینی ورزشی ابزاری است که جهت پوشاندن و محافظت از ناحیه بینی در مقابل ضربه، فشار یا برخورد ناگهانی طراحی و ساخته شده است. این محافظ‌ها در اغلب مواقع بر روی صورت ثابت می‌شوند و به گونه‌ای طراحی می‌گردند که ضمن محافظت، مانع دید نشده و برای تنفس یا حرکت طبیعی ورزشکار مشکلی ایجاد نکند.

در اینجا با کاربردهای اصلی محافظ بینی ورزشی آشنا خواهیم شد: پیشگیری از آسیب اولیه در ورزش‌های پرخطر، محافظت از بینی آسیب‌دیده در دوران بهبود، کم شدن خطر تشدید شکستگی یا ترک قبلی، بیشتر شدن اعتمادبه‌نفس ورزشکار در بازگشت به تمرین. محافظ بینی می‌تواند به‌صورت پیشگیرانه یا درمان‌محور استفاده شود. توجه داشته باشید که انتخاب نوع محافظ بینی باید دقیقاً متناسب با شرایط ورزشکار باشد.

 نقش محافظ بینی در پیشگیری از آسیب های ورزشی

در بیشتر ورزش‌ها، آسیب به بینی نه‌تنها باعث درد و خون‌ریزی می‌شود، بلکه می‌تواند تعادل، تمرکز و عملکرد ورزشکار را به‌شدت پایین بیاورد. محافظ بینی با توزیع و جذب کردن انرژی ضربه، نقش مهمی در کم تر شدن شدت آسیب خواهد داشت.

نقش‌های کلیدی محافظ بینی عبارتند از: کم شدن تمرکز نیروی ضربه روی یک نقطه، جلوگیری از تماس مستقیم دست، آرنج یا توپ با بینی، کم شدن احتمال شکستگی مجدد، حفظ ساختار بینی در حین برخورد. در ورزشکارانی که سابقه آسیب بینی وجود دارد، استفاده از محافظ بینی یک ضرورت است و نباید فراموش شود.

 تفاوت محافظ بینی ورزشی با محافظ‌های پزشکی

هرچند محافظ‌های پزشکی و ورزشی از نظر هدف کلی به یکدیگر شبیه هستند، ولی تفاوت‌های مهمی در بین آن‌ها وجود دارد. محافظ بینی پزشکی در اغلب مواقع جهت استفاده روزمره طراحی و ساخته می‌شود و تمرکز اصلی آن بر تثبیت و درمان است. امکان دارد جهت فعالیت شدید مناسب نباشد.

محافظ بینی ورزشی جهت تحرک بالا طراحی و ساخته می شود و مقاومت بیشتری در مقابل ضربه دارد،  وزن سبک‌تر و فیت بهتری دارد دید و تنفس را کمتر محدود می‌نماید، توجه داشته باشید که استفاده از محافظ پزشکی در ورزش می‌تواند ایمنی کافی را ایجاد نکند و یا اینکه باعث ناراحتی شود.

بیشتر بخوانید: انواع کاپ ورزشی محافظتی برای ورزش های مختلف

ورزش هایی که بیشترین نیاز به محافظ بینی دارند

محافظ بینی ورزشی در بیشتری از رشته‌ها مورد استفاده قرار می گیرد، ولی در بعضی از ورزش‌ها اهمیت آن بسیار بیشتر خواهد بود. در ورزش‌های رزمی مانند بوکس، تکواندو، کاراته و کشتی، برخورد مستقیم با صورت بسیار اتفاق میفتد و محافظ بینی نقش حیاتی در این ورزش ها دارد.

ورزش های توپی برخوردی

در رشته‌هایی مثل فوتبال، هندبال، بسکتبال و واترپلو، برخورد توپ یا آرنج با بینی می‌تواند آسیب‌زا باشد. در ورزش‌های تیمی پرفشار که تماس فیزیکی اجتناب‌ناپذیر است، محافظ بینی تا حد زیادی می‌تواند از آسیب‌های ناگهانی جلوگیری نماید.

 ساختار کلی محافظ بینی ورزشی

محافظ بینی ورزشی از چند بخش اصلی تشکیل می‌شود که هماهنگی آن‌ها ایمنی و راحتی را تضمین می‌نماید.

•  بخش محافظتی اصلی: این بخش ضربه را جذب و پخش می‌نماید و باید مقاومت بسیار بالایی داشته باشد.
•  سیستم نگهدارنده: بندها یا تکیه‌گاه‌هایی هستند که محافظ را بر روی صورت ثابت نگه داشته و از جابه‌جایی آن جلوگیری می‌نمایند.
•  بخش تماس با صورت: این بخش باید بسیار نرم، سازگار با پوست و حساسیت ایجاد نکند.

ویژگی های محافظ بینی ورزشی استاندارد

یک محافظ بینی استاندارد باید دارای مقاومت مناسب در مقابل ضربه، وزن سبک، فیت دقیق با فرم صورت، محدودیت دید و تنفس ایجاد نکند و همچنین ثبات مناسب در حرکت‌های سریع داشته باشد. محافظی که حتی یکی از این ویژگی‌ها را نداشته باشد، می‌تواند به‌جای کمک، مانع عملکرد درست ورزشکار شود.

 دسته بندی انواع محافظ بینی ورزشی

محافظ‌های بینی ورزشی را می‌توان بر اساس ساختار و کاربرد به چند گروه اصلی تقسیم بندی نمود.

•  محافظ بینی سخت: این نوع محافظ  بیشترین مقاومت را دارد، جهت ورزش‌های برخوردی شدید گزینه بسیار مناسبی است، در اغلب مواقع جهت محافظت از بینی آسیب‌دیده به کار برده می شود.
• محافظ بینی نیمه‌سخت: این نوع محافظ تعادلی میان ایمنی و راحتی ایجاد کرده و جهت تمرین و مسابقه سبک‌تر مناسب است.
•  محافظ بینی نرم: بیشتر جهت پیشگیری از ضربه‌های سبک و استفاده طولانی‌مدت مورد استفاده قرار می گیرد.

بررسی دقیق انواع محافظ بینی ورزشی بر اساس ساختار

محافظ‌های بینی ورزشی از نظر ساختار و میزان محافظت، تفاوت‌های مهمی با یکدیگر دارند. انتخاب نادرست در این بخش می‌تواند باعث کم شدن ایمنی یا عملکرد ورزشی را دچار اختلال کند.

• محافظ بینی ورزشی سخت: محافظ بینی سخت در اغلب مواقع از مواد مقاوم و قالب‌گیری‌شده تولید می‌شود و بیشترین سطح حفاظت را فراهم می‌آورد. ویژگی‌ها آن: مقاومت بسیار بالایی در مقابل ضربه مستقیم دارد، توزیع نیروی برخورد در سطح وسیع انجام می گیرد، جهت استفاده برای افرادی که بینی آسیب‌دیده یا در حال ترمیم دارند بسیار مناسب است. کاربرد آن در  ورزش‌های رزمی سنگین، بازگشت سریع به تمرین پس از شکستگی بینی، مسابقات با احتمال برخورد شدید است. ولی وزن بیشتر نسبت به انواع دیگر کحافظ های بینی دارد، نیاز به فیت دقیق جهت جلوگیری از جابه‌جایی دارد و احتمال کم شدن راحتی در استفاده طولانی‌مدت را خواهد داشت.
• محافظ بینی ورزشی نیمه‌سخت: این نوع محافظ، تعادل مناسبی بین ایمنی و راحتی ایجاد می‌نماید و یکی از پرکاربردترین محافظ های بینی به حساب می آید. ویژگی‌های آن:جذب مناسب ضربه، وزن متعادل، ثبات قابل قبول روی صورت است. در تمرین‌های منظم، مسابقات با شدت متوسط، جهت استفاده ورزشکارانی که نیاز به محافظت دائمی دارند مورد استفاده قرار می گیرد.
• محافظ بینی ورزشی نرم: محافظ بینی نرم اغلب جهت پیشگیری و ضربه‌های سبک طراحی و ساخته شده است. ویژگی‌های آن: وزن بسیار سبک، راحتی بالا، سازگاری مناسب با فرم صورت است. کاربرد اصلی آن در تمرین‌های روزمره، ورزش‌هایی با برخورد محدود، استفاده طولانی‌مدت می باشد. ولی محافظت کمتری در مقابل ضربه شدید دارد، جهت بینی آسیب‌دیده مناسب نیست.

انتخاب محافظ بینی بر اساس نوع ورزش

نوع ورزشی که انجام می شود نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب محافظ بینی دارد.

• ورزش‌های رزمی و برخوردی: در این ورزش‌ها، محافظ سخت یا نیمه‌سخت پیشنهاد می‌شود تا بتواند به خوبی از شکستگی و ضربه مستقیم جلوگیری نماید.
• ورزش‌های توپی: در ورزش‌هایی مثل فوتبال یا هندبال، محافظ نیمه‌سخت انتخاب منطقی است، زیرا هم ایمنی بالایی دارد و هم دید را محدود نمی‌کند.
• ورزش‌های تیمی با تحرک بالا: در این ورزش‌ها، وزن کم و ثبات محافظ بیشترین اهمیت را دارد تا تمرکز و سرعت بازیکن کم نشود.

انتخاب محافظ بینی بر اساس وضعیت آسیب

در صورتیکه بینی سالم باشد، در این حالت، هدف پیشگیری است و محافظ نرم یا نیمه‌سخت مورد استفاده قرار می گیرد. در زمانی که بینی آسیب‌دیده یا در حال ترمیم باشد، در این شرایط، محافظ سخت با فیت دقیق باید استفاده شود تا از تشدید آسیب جلوگیری نماید. در شرایطی که سابقه شکستگی بینی وجود دارد، این افراد حتی بعد از درمان نسبی، بهتر است در ورزش‌های برخوردی از محافظ نیمه‌سخت یا سخت استفاده نمایند.

فیت محافظ بینی و اهمیت آن در عملکرد ورزشی

وقتی فیت نامناسب باشد یکی از دلایل اصلی نارضایتی ورزشکاران از محافظ بینی است. محافظی که: بیش از حد شل باشد باعث جابه‌جایی می‌شود، در صورتیکه بیش از حد تنگ باشد، باعث فشار و ناراحتی خواهد شد. فیت صحیح یعنی محافظ باید، بدون فشار اضافی روی استخوان بینی قرار گیرد، در حرکات سریع ثابت بماند و مانع تنفس طبیعی نشود.

تأثیر محافظ بینی بر تنفس و دید

محافظی که استاندارد باشد نباید مسیر هوای ورودی را مسدود نماید. طراحی صحیح، می تواند به خوبی جریان طبیعی هوا را حفظ نماید. همچنین محافظ نباید وارد میدان دید شود. محدودیت دید می‌تواند تمرکز و واکنش ورزشکار را کم کند.

بیشتر بخوانید: محافظ پا ورزشی خرید عمده از تولیدی

تفاوت محافظ بینی تمرینی و مسابقه‌ای

• محافظ تمرینی: دوام بالاتری دارد، تحمل استفاده مکرر را خواهد داشت و همچنین راحتی قابل قبولی دارد.
• محافظ مسابقه‌ای: وزن کمتری دارد، فیت آن دقیق‌تر است، تمرکز بر عملکرد دارد. دقت داشته باشید در مسابقه، آزادی حرکت و دید اهمیت بیشتری دارد.

نگهداری و استفاده صحیح از محافظ بینی ورزشی

نگهداری صحیح باعث بیشتر شدن عمر محافظ و حفظ ایمنی می‌شود.

نکات مهمی که در نگهداری از محافظ بینی باید رعایت شود: تمیزکردن بعد از تمرین، خشک‌کردن کامل، بررسی بندها و اتصالات، پرهیز از فشار یا ضربه غیرضروری به محافظ.

اشتباهات رایج در انتخاب محافظ بینی ورزشی

بخش قابل‌توجهی از نارضایتی ورزشکاران از محافظ بینی، به انتخاب نادرست آن مربوط می شود. این اشتباهات گاهی باعث می‌شود محافظ به‌جای بیشتر کردن ایمنی، مانع عملکرد آن شود. اشتباهی که صورت می گیرد انتخاب محافظ صرفاً بر اساس ظاهر آن است، ظاهر محافظ هیچ ضمانتی جهت میزان ایمنی آن ندارد.

تمرکز در انتخاب باید بر سطح محافظت، فیت و تناسب با نوع ورزش باشد. یکی دیگر از اشتباهات استفاده از محافظ نرم در ورزش‌های برخوردی است. محافظ نرم جهت پیشگیری طراحی شده است، ولی در ورزش‌های رزمی یا برخوردی نمی‌تواند از بینی در مقابل ضربه شدید به خوبی محافظت نماید.

بی‌توجهی به فیت صورت اشتباهی است که رخ می دهد. فرم صورت افراد با یکدیگر تفاوت دارد. محافظی که به‌خوبی روی صورت ننشیند، جابه‌جا شده و قطعا  ایمنی را کم خواهد کرد. یکی دیگر از اشتباهات رایج استفاده طولانی مدت از محافظ آسیب‌دیده است، ترک‌خوردگی، شل‌شدن بندها یا تغییر شکل محافظ می‌تواند عملکرد آن را کم و مختل نماید و باید جدی گرفته شود.

نکات حرفه‌ای درباره محافظ بینی ورزشی

محافظ بینی باید با شدت تمرین هماهنگ باش بعضی از ورزشکاران تنها به نوع ورزش دقت دارند، در صورتیکه‌ که شدت تمرین نیز بسیار با اهمیت است. باید توجه داشتن که در تمرین‌های پرفشار به محافظ مقاوم‌تری نیاز است. محافظی که بیش از حد سنگین یا آزاردهنده باشد، تمرکز ورزشکار را قطعا کم خواهد کرد.

بهترین محافظ، محافظی است که بعد از مدتی بودن آن بر روی صورت فراموش شود. زمانی که از محافظ بینی مناسب استفاده می شود ورزشکار بدون ترس از ضربه، حرکات طبیعی خود را انجام خواهد داد. این عامل در بازگشت بعد از آسیب بسیار اهمیت دارد. بیشتری از ورزشکاران حرفه‌ای از دو محافظ متفاوت استفاده می‌نمایند، یکی مقاوم‌تر جهت تمرین و دیگری سبک‌تر جهت استفاده مسابقه.

بیشتر بخوانید: انواع لثه بند بوکس و نحوه استفاده از محافظ دندان

جدول راهنمای کاربردی محافظ بینی ورزشی

جمع بندی

محافظ بینی ورزشی یکی از مهم‌ترین تجهیزات ایمنی جهت استفاده ورزشکارانی است که در معرض ضربه، برخورد یا آسیب‌های صورت قرار دارند. انتخاب صحیح محافظ بینی به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله: نوع ورزش، شدت تمرین یا مسابقه، وضعیت سلامت بینی، میزان نیاز به آزادی حرکت و دید.

شناخت انواع محافظ بینی، تفاوت میان مدل‌های سخت، نیمه‌سخت و نرم و آگاهی از محدودیت‌ها و مزایای هرکدام، شرط اصلی یک انتخاب با آگاهی کامل است. محافظ مناسب نه‌تنها از آسیب جلوگیری می‌نماید، بلکه اعتمادبه‌نفس و تمرکز ورزشکار را نیز بیشتر خواهد کرد.

در انتخاب محافظ بینی، مسئله فقط داشتن یک محافظ نیست، بلکه انتخاب محافظ متناسب با نوع ورزش و شرایط فردی بسیار با اهمیت است. بیشتری از آسیب‌ها زمانی رخ می‌دهند که از محافظ نامناسب یا غیرتخصصی استفاده شده باشد.

سایت اسپرت مال با گردآوری مجموعه‌ای از فروشندگان و تأمین‌کنندگان تخصصی تجهیزات ورزشی، امکان مقایسه محافظ‌های بینی را از نظر کاربرد، سطح محافظت و تناسب با رشته ورزشی فراهم کرده است. این رویکرد به ورزشکار امکان این را می دهد که تصمیمی بگیرد که نه‌تنها ایمن، بلکه منطقی و متناسب با نیاز واقعی آنها باشد.

بنابراین، سایت اسپرت مال انتخاب محافظ بینی را از یک خرید عجولانه به یک تصمیم آگاهانه و هدفمند تبدیل خواهد کرد، این تصمیم به طور مستقیم با سلامت ورزشکار در ارتباط است.